Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player

Ερμηνευτική της Νεολιθικής Ειδωλοπλαστικής

 

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 - Η ΑΘΕΑΤΗ ΟΨΗ ΤΩΝ ΕΙΔΩΛΙΩΝ

ΤΟ ΝΟΗΜΑ ΤΗΣ ΕΙΩΛΟΠΛΑΣΤΙΚΗΣ


Ι. ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΒΑΣΕΙ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ


ΝΕΟΛΙΘΙΚΑ ΑΝΘΡΩΠΟΜΟΡΦΑ ΕΙΔΩΛΙΑ

ΕΡΜΗΝΕΥΤΙΚΕΣ ΘΕΩΡΙΕΣ

Α) ΕΡΜΗΝΕΙΕΣ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΕΣ ΜΕ ΤΗΝ ΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΤΗ ΖΩΗ

1.   ΕΚΦΡΑΣΗ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΩΝ ΕΝΝΟΙΩΝ ΠΕΡΙ ΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑΣ / «Μητέρα Θεά»

(Evans 1921, Childe 1925, Crawford1925, Μυλωνάς 1928, Hawkes 1951 et al.)

2.   ΝΕΟΛΙΘΙΚΟ ΠΑΝΘΕΟΝ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΟ ΜΕ ΤΟΝ ΚΥΚΛΟ ΤΗΣ ΖΩΗΣ

(Parrot 1960, James 1960, Gimbutas 1974, Cameron 1981, Bouzek 1998, Cauvin 2003

et al.)

3.   ΣΥΜΒΟΛΑ ΕΠΙΘΥΜΙΩΝ

(Harrison 1912, Hansen 1933, Broman 1958, Theocharis 1973, et al.)


B) ΕΡΜΗΝΕΙΕΣ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΕΣ ΜΕ ΤΟ ΘΑΝΑΤΟ

4.   ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΑ ΣΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΤΩΝ ΝΕΚΡΩΝ

(Contenau 1914, Hogarth 1927, Myres 1930, Baumgartel 1950-51, Mellaart 1965, et al.)

5.   ΠΟΡΤΡΑΙΤΑ ΤΩΝ ΠΡΟΓΟΝΩΝ

(Karageorghis 1977, et al.)


Γ) ΕΡΜΗΝΕΙΕΣ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΕΣ ΜΕ ΤΙΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ

6.   ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΑ ΠΟΛΛΑΠΛΩΝ ΧΡΗΣΕΩΝ

α)Κούκλες β)Εποπτικά αντικείμενα γ)Φορείς συμπαθητικής μαγείας

(Pumpelly 1908, Kenyon 1956, Ucko 1968, Talalay 1993, et al.)

7.   ΠΡΩΙΜΟΣ ΤΡΟΠΟΣ ΓΡΑΠΤΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ-ΠΡΩΤΟΓΡΑΦΗ

(Χουρμουζιάδης 1973 et al.)

8.   ΣΥΜΒΟΛΑ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΒΕΒΑΙΩΣΗΣ ΣΥΜΦΩΝΙΩΝ

(Talalay 1983 and 1987, Chapman 2000, Pollard 2004, et al.)

9.   ΦΥΛΑΧΤΑ ΠΟΥ ΔΕΝ ΑΝΤΛΟΥΝ ΔΥΝΑΜΗ ΑΠΟ ΤΟ ΦΥΛΟ ΤΗΣ ΘΕΟΤΗΤΑΣ
ΠΟΥ ΠΑΡΙΣΤΑΝΟΥΝ

(Παπαχατζής 1987 et al.)

10. ΥΛΙΚΟΙ ΚΩΔΙΚΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ

(Κοκκινίδου-Νικολαϊδου 1997)

11. ΕΙΚΟΝΕΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΣΩΜΑΤΟΣ, ΠΟΥ ΥΠΟΣΥΝΕΙΔΗΤΑ ΤΟΥ ΔΙΝΟΥΝ
ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΥΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗ

(Bailey, 2005)

12. ΘΕΩΡΙΑ ΤΗΣ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ

(Ορφανίδη 1990, 1992, 1996, 1998, 2011, 2015)

 

ΙΙ. ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΒΑΣΕΙ ΤΗΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ


Η ΘΕΩΡΙΑ ΤΗΣ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ


Τα ειδώλια, ως τμήματα συστημάτων συμπεριφοράς, περιλαμβάνουν έννοιες που αποκτούν νόημα μέσα στο περιβάλλον που τα δημιούργησε. Για το λόγο αυτό πρέπει να μελετώνται πρώτα σε σχέση με άλλα ειδώλια και στη συνέχεια στο κοινωνικό και το ατομικό πλαίσιο των κατασκευαστών και των χρηστών τους.

Ως υπεύθυνη του Νεολιθικού Προγράμματος της Ακαδημίας Αθηνών, είχα την ευκαιρία και την τύχη να ασχοληθώ επί πολλά χρόνια με τη νεολιθική ειδωλοπλαστική και να κάνω συγκριτικές μελέτες τόσο στα παλαιότερα ευρήματα όσο και στο πλουσιότατο υλικό από ιδιωτικές συλλογές της Θεσσαλίας στην Ελλάδα, το οποίο άρχισα να δημοσιεύω για πρώτη φορά το 1996. Το υλικό αυτό ξεπερνά τα δυόμισυ χιλιάδες ειδώλια.

Η συνολική επαναθεώρηση της μεθόδου ερευνητικής προσέγγισης των ειδωλίων όπως επιχειρείται να αναλυθεί στο κεφάλαιο αυτό, υπήρξε αποτέλεσμα μιας προσπάθειας να ανευρεθούν τα κοινά και οι διαφορές που υπάρχουν στα ειδώλια που έχουν βρεθεί μέχρι σήμερα, τουλάχιστον στα ανθρωπόμορφα, ώστε να ερμηνευθούν χωρίς να είναι απαραίτητες η ακριβής χρονολόγησή τους, οι θέσεις που βρέθηκαν ή ακόμα και η ευρύτερη περιοχή. Στόχος η απομόνωση των τυπολογικών ιδιοτήτων τους που προσδιορίζουν συστήματα σκέψης και συμπεριφοράς. Με βάση λοιπόν τη γενικότερη μορφή τους και τον βαθμό επανάληψης των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών τους προτείνω μια άλλη μεθοδολογική/ ερμηνευτική προσέγγιση του θέματος.

Εισαγωγή | Κεφάλαιο 1 | Κεφάλαιο 2 | Κεφάλαιο 3| Περιεχόμενα